21/4/17

Πώς να σκεφτόμαστε χωρίς στερεότυπα...



Στερεότυπα είναι η υπεραπλουστευμένη ή τυποποιημένη πεποίθηση που συχνά κατέχουν οι άνθρωποι απέναντι στους άλλους. Μπορεί να είναι θετικά ή αρνητικά, αν και συνήθως έχουν υποτιμητικό χαρακτήρα. Είναι το αποτέλεσμα μιας ημιτελούς πληροφορίας, που υιοθετήθηκε χωρίς επαλήθευση και η οποία γενικεύεται και χαρακτηρίζει μια κατηγορία ανθρώπων. Φύλο, φυλή, ηλικία, σεξουαλικός προσανατολισμός, θρησκεία, φυσική ικανότητα είναι μερικές κατηγορίες στερεότυπων. 

Οι λανθασμένες αντιλήψεις είναι κομμάτι της καθημερινότητας μας, μας ενσωματώνουν με το σύνολο και μας δυναμώνουν.  Επιπλέον καθημερινά βομβαρδιζόμαστε με τόσες πληροφορίες που δεν μπορούσε να τις διαχειριστούμε. Η τάση είναι η υπεραπλούστευση της πολυπλοκότητας, το οποίο συχνά οδηγεί σε ανακρίβειες. 

Τα στερεότυπα είναι στενά συνδεδεμένα με την προκατάληψη. Οδηγούν σε διάκριση και αποτελούν ένα σύνολο δομών από πεποιθήσεις για τα χαρακτηριστικά μελών που ανήκουν σε κάποιες κοινωνικές ομάδες και που επηρεάζουν το πώς οι άνθρωποι προσέχουν, κατηγοριοποιούν, κωδικοποιούν, παρουσιάζουν και  επανακτούν πληροφορίες για άλλους και το πώς αυτοί κρίνουν και απαντούν σε αυτές τις πληροφορίες. 

Για να αποφύγουμε να λειτουργούμε και να σκεφτόμαστε με στερεότυπα θα πρέπει:
  • Να αντιμετωπίζουμε τους ανθρώπους με κατανόηση και ενσυναίσθηση 
  • Να δουλέψουμε τους φόβους και τις ανασφάλειες μας
  • Να ερχόμαστε σε επαφή με ανθρώπους και ομάδες 
  • Να είμαστε δεκτικοί στη διαφορετικότητα
  • Να αποφεύγουμε τις γενικεύσεις
  • Να μην έχουμε επικριτική διάθεση
  • Να συνειδητοποιήσουμε ότι οι προκαταλήψεις μπορεί να είναι εξαιρετικά επιβλαβείς. 
Είναι απίστευτο τι μπορεί να συμβεί όταν αποφασίζουμε να ξεφύγουμε από τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις μας και να κοιτάξουμε την ουσία. 

Παρακολουθήστε ένα σχετικό δανέζικο πείραμα που έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον:  




Σοφία Αρκουλή
Ψυχολόγος

7/4/17

Η σημασία της συγχώρεσης...


«Το να κάνεις λάθος είναι ανθρώπινο, το να συγχωρείς είναι θεϊκό»
Alexander Pope, Βρετανός ποιητής 




Συγχώρεση: λέξη σύνθετη (συν + χωρώ). Δίνω χώρο στη σκέψη μου για να κατανοήσω σκέψεις και συμπεριφορές των ανθρώπων που με περιβάλλουν. H σύνθετη αυτή λέξη αφορά τον εαυτό μας και τα συναισθήματα που φωλιάζουν μέσα μας, όπως είναι ο φόβος, ο θυμός, η θλίψη, η εκδικητικότητα και η ματαίωση, τα οποία καθορίζουν τη συμπεριφορά και τις πράξεις μας.

Η διαδικασία της συγχώρεσης συμβαίνει όταν έχουμε αναγνωρίσει και αποδεχτεί τις δικές μας ατέλειες και έχουμε συγχωρέσει τον εαυτό μας γι αυτές. Είναι μία διεργασία προσωπική που απαιτεί χρόνο. Μία διαδικασία δύσκολη διότι καλούμαστε να διαχειριστούμε έντονα και αρνητικά συναισθήματα τα οποία έχουν προκληθεί από ένα γεγονός. Τα συναισθήματα συνδέονται με πρόσωπα και καθορίζουν την εικόνα μας και τη στάση μας απέναντι σε αυτά. 

Η συγχώρεση είναι το αποτέλεσμα μίας διεργασίας νοητικής και συναισθηματικής. Έχουμε το τραυματικό γεγονός και τις αντιδράσεις μας που προκλήθηκαν από αυτό. Καλούμαστε να προστατεύσουμε τον εαυτό μας και την ανάγκη μας να απαλλαγούμε από αρνητικά συναισθήματα ώστε να κερδίσουμε την εσωτερική μας γαλήνη. Όλη αυτή η διαδικασία οδηγεί σταδιακά στην αποστασιοποίηση από το πρόσωπο ή το γεγονός που προκάλεσε τον πόνο και τη θλίψη. Διότι η διαρκής ενασχόληση με αρνητικά γεγονότα και η θυματοποίηση του εαυτού μας, διαταράσσουν σύμφωνα με έρευνες την ψυχική και σωματική μας υγεία, αλλοιώνουν την εικόνα μας και μειώνουν την αυτοεκτίμησή μας.

Η συγχώρεση είναι μία στάση ζωής προς τον εαυτό μας και προς τη ζωή



Πώς μπορούμε να φτάσουμε στη συγχώρεση!!!

1. Με την αναγνώριση και την κατανόηση των δικών μας αδυναμιών που οδηγούν στην κατανόηση των αδυναμιών των άλλων ανθρώπων.
2. Με την οριοθέτηση των αναγκών και επιθυμιών μας απέναντι στους άλλους.
3. Με την αποδοχή ότι δε μπορούμε πάντα να αλλάξουμε την πραγματικότητα.
4. Με την αναγνώριση ότι όλοι οι άνθρωποι κάνουν λάθη.
5. Με τη γνώση του «τι είναι αυτό που μας πληγώνει;», «τι θα με έκανε να πονάω λιγότερο;», «τι χρειάζομαι;».
6. Με την επιθυμία και την ανάγκη να μας συγχωρήσουν.

Η συγχώρεση δεν έχει σχέση με την αξιοπρέπεια, με τη δύναμη και με το θάρρος αλλά με την ενδυνάμωση του εαυτού μας που τον βοηθά να απελευθερωθεί από την παγίδα της εκδικητικότητας

Η συγχώρεση μας επιτρέπει:

  • να προχωρήσουμε μπροστά!
  • να ξεπεράσουμε το θυμό μας!
  • να γνωρίσουμε τον εαυτό μας!
  • να απελευθερώσουμε την ψυχή μας από την αίσθηση αδικίας!
  • να οδηγηθούμε στη γαλήνη και τη συμφιλίωση με τον εαυτό μας και τους γύρω μας!



Καλή Ανάσταση!
Με αγάπη, γαλήνη και ελπίδα στις καρδιές μας!

Διονυσία Μακρυνόρη
Ψυχολόγος

3/4/17

Όταν ένας δικός μας άνθρωπος πάσχει από κάποια ψυχική ασθένεια…

Όλοι μας στην καθημερινότητά μας ερχόμαστε σε επαφή με ανθρώπους, από το οικογενειακό, εργασιακό ή ευρύτερο κοινωνικό μας περιβάλλον, που πάσχουν από κάποια ψυχική ασθένεια. Πολλές φορές προσπαθούμε να εκφράσουμε με λόγια τη συμπαράστασή μας και την υποστήριξή μας στον άνθρωπο που νοσεί αλλά άθελά μας μπορεί να το κάνουμε με λάθος τρόπο που θα έχει τα αντίθετα αποτελέσματα από τα επιθυμητά.


  • Τι λέμε συνήθως: «Απλά προσπάθησε να είσαι θετικός»

Όλοι οι πάσχοντες από κάποια ψυχική ασθένεια, είτε πρόκειται για κάποια αγχώδη διαταραχή, για κατάθλιψη ή γενικά διαταραχή της διάθεσης, έχουν προσπαθήσει να εστιάσουν στη θετική πλευρά της ζωής, να είναι θετικοί και να κάνουν χαρούμενες σκέψεις. Δυστυχώς όμως η ψυχική ασθένεια δεν θεραπεύεται ακριβώς έτσι. Είναι μία ασθένεια και η θετική σκέψη δεν αρκεί για να λύσει το πρόβλημα. Συνεπώς, δεν ευθύνεται ο ίδιος ο ασθενής που αισθάνεται έτσι. Αντίθετα στην πραγματικότητα κάνει το καλύτερο που μπορεί. 

Τι θα ήταν πιο βοηθητικό να πούμε: «Είμαι εδώ για σένα»
Δείξτε τους ότι νοιάζεστε και ότι δεν είναι μόνοι.
  • Τι λέμε συνήθως: «Απλά κόψε όλα τα φάρμακα και θα αισθανθείς πολύ καλύτερα»

Τα φάρμακα δε λειτουργούν σε όλους με τον ίδιο τρόπο. Κάποιοι χρειάζονται τη φαρμακευτική αγωγή για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα ώστε να παραμείνουν λειτουργικοί. Οι ψυχικά νοσούντες χρειάζεται να νιώσουν ότι έχουν δικαίωμα να δοκιμάσουν ό,τι έχουν στη διάθεσή τους για να «πολεμήσουν» αυτό που τους συμβαίνει και αυτό δε τους καθιστά καθόλου «αδύναμους».

Τι θα ήταν πιο βοηθητικό να πούμε: «Υπάρχει κάτι που θα μπορούσα να κάνω;»
Μπορεί να χρειάζονται παρέα ή βοήθεια σε κάτι πρακτικό αλλά και μόνο που θα γνωρίζουν ότι προσφέρεστε να βοηθήσετε, αυτό από μόνο του είναι πολύ βοηθητικό.
  • Τι λέμε συνήθως: «Έχω κι εγώ παρόμοια προβλήματα απλά δεν τα αφήνω να με ελέγχουν»

Αν έχουμε παρόμοια προβλήματα με εκείνον και ήμασταν σε θέση να τα θέσουμε υπό έλεγχο, τότε μάλλον τα προβλήματά μας δεν είναι παρόμοια. Το να ανακάμψει κανείς από μία ψυχική ασθένεια, που επηρεάζει όλη του την καθημερινότητα, δεν είναι τόσο απλό όσο το να μην αφήσουμε απλά τα προβλήματα να μας καταβάλλουν. Έχουν την επιλογή και το δικαίωμα να ζητήσουν βοήθεια και κατάλληλη γι’ αυτούς θεραπεία.

Τι θα ήταν πιο βοηθητικό να πούμε: «Είσαι σημαντικός/ ή για μένα»
Πολλές φορές όταν κάποιος παλεύει με μία ψυχική ασθένεια μπορεί να νιώσει ανάξιος και μόνος. Όταν του θυμίσετε πόσο σημαντικός είναι για εσάς θα τον κάνετε να αισθανθεί όμορφα και να χαμογελάσει.
  • Τι λέμε συνήθως: «Υπάρχουν και χειρότερα, σκέψου πόσα καλά έχεις»

Όλοι γνωρίζουν ότι πάντα υπάρχουν και χειρότερα και νιώθουν αντίστοιχα ευγνώμονες για όσα έχουν αλλά αυτό δεν διώχνει με έναν μαγικό τρόπο μία εξουθενωτική ψυχική ασθένεια. Δεν πρέπει να νιώσουν ότι ο πόνος που αισθάνονται είναι άκυρος και ότι δεν έχουν το δικαίωμα να υποφέρουν και να αγωνίζονται για αυτό που τους συμβαίνει.

Τι θα ήταν πιο βοηθητικό να πούμε: «Δεν είναι δικό σου το φταίξιμο»
Υπενθυμίστε του ότι δεν επέλεξε ο ίδιος να αισθάνεται έτσι. Δεν ευθύνεται για το πρόβλημα ψυχικής υγείας που αντιμετωπίζει. Βοηθήστε τον να αναζητήσει τη βοήθεια που χρειάζεται.
  • Τι λέμε συνήθως:«Έχεις δοκιμάσει τη γυμναστική ή την υγιεινή διατροφή;»

Φυσικά, η υιοθέτηση ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής είναι κάτι βοηθητικό για όλους. Παρόλα αυτά, αυτό δεν είναι κάτι που θα ήθελε να ακούσει κάποιος ψυχικά ασθενής από έναν υποστηρικτικό φίλο/ συγγενή/ συνάδελφο. Μπορεί αυτή η συμβουλή να δίνεται με καλή πρόθεση αλλά όταν κάποιος υποφέρει από μία ψυχική πάθηση, η άσκηση ή η διατροφή δε θα λύσει το πρόβλημα και το να ακούσει κάτι τέτοιο θα τον κάνει να αισθανθεί ότι θεωρούμε το πρόβλημά του ασήμαντο.

Τι θα ήταν πιο βοηθητικό να πούμε: «Αυτό που περνάς είναι δύσκολο»
Είναι σημαντικό να τον συναισθανθείτε και να επικυρώσετε αυτό που αισθάνεται.
  • Τι λέμε συνήθως: «Φαίνεσαι πολύ καλά, θεραπεύτηκες;»

Μπορεί κάποιος ψυχικά πάσχων να τα πηγαίνει καλά στην καθημερινότητά του αλλά κάποιες συγκεκριμένες ψυχικές παθήσεις δε θεραπεύονται ολοκληρωτικά. Με την κατάλληλη θεραπευτική προσέγγιση όμως, το πάσχων άτομο μπορεί να έχει μία φυσιολογική ζωή. 

Τι θα ήταν πιο βοηθητικό να πούμε: «Είσαι πολύ γενναίος»
Υπενθυμίστε του πόσο δυνατός είναι που παλεύει με κάτι τόσο δύσκολο. 



Δώρα Αναστασίου
Ψυχολόγος