27/7/17

Το παιδί και το παιχνίδι



To παιδί και το παιχνίδι αποτελούν έννοιες συνυφασμένες. Δεν υπάρχει παιδί χωρίς παιχνίδι ή το αντίστροφο. Η βιβλιογραφία αποδεικνύει ότι το παιχνίδι αποτελεί μία έννοια δύσκολη και ακριβής ορισμός της δεν υπάρχει. Συνοψίζοντας, παρουσιάζεται σαν:

- μία γεμάτη νόημα διαδικασία κατά την οποία τα παιδιά συν-δημιουργούν ενεργητικά τον κόσμο τους με τους συνομηλίκους τους και μαθαίνουν μέσα από τις αλληλεπιδράσεις με τους φίλους τους», - μέσο με το οποίο το παιδί επιβεβαιώνει τον ίδιο του τον εαυτό, την ίδια του την ύπαρξη
- μία αυτοσχέδια δραστηριότητα, η οποία συνιστά απόλαυση, και πολλές φορές δεν έχει κανένα φανερό στόχο», 
- ξεκούραση, που γίνεται σε χρονικά διαστήματα για χαλάρωμα της ζωής, ξεγνοιασιά, απελευθέρωση κινήσεων, διατύπωση σκέψεων, έκφραση συναισθημάτων.

Σκοπός του παιχνιδιού είναι να ανακουφίζει, να προετοιμάζει, να βοηθά το παιδί να ολοκληρωθεί και να αναπτυχθεί σε αυτόνομη προσωπικότητα θέτοντας σε κίνηση το σύνολο των σωματικών και πνευματικών λειτουργιών του. Το μυαλό του παιδιού μέσα από το παιχνίδι παίρνει παραστάσεις, πληροφορίες, εικόνες, μαθαίνει να συγκεντρώνεται, να παρατηρεί, να θυμάται, να συγκρίνει, να διακρίνει δυνατότητες εξέλιξης, να δημιουργεί, να κοινωνικοποιείται. Το σώμα του κυριαρχείται και ελέγχεται, τα χέρια του αποκτούν δεξιοτεχνία, η υπομονή του και η διάθεση ολοκλήρωσης καλλιεργείται. Οι διαδροµές του παιχνιδιού ποικίλουν ενώ πολλές είναι οι διαφοροποιήσεις επηρεασµένες από τις επικρατούσες συνθήκες της κάθε εποχής, όπως διαµορφώνονται από τις οικονοµικές καταστάσεις, τις θρησκευτικές πεποιθήσεις, την κοινωνική δοµή, αλλά και από τις αντιλήψεις για την παιδική ηλικία κ.λ.π. Ειδικότερα, εντοπίζονται τρεις γενικές πολιτισμικές οπτικές για το παιχνίδι: Ο περιορισμός του παιχνιδιού, η αποδοχή του παιχνιδιού και η καλλιέργειά του. 

Σε κάποιες κοινωνίες το παιχνίδι γίνεται µεν ανεκτό, αλλά του δίνεται περιορισμένη αξία και αποθαρρύνονται συγκεκριμένοι τύποι του. Σε άλλες κοινωνίες το παιχνίδι γίνεται αποδεκτό και µάλιστα θεωρείται και χρήσιµο, παρόλα αυτά δεν ενθαρρύνεται και δεν συµµετέχουν σε αυτό οι ενήλικοι. Τέλος, υπάρχουν κοινωνίες στις οποίες το παιχνίδι ενθαρρύνεται και οι ενήλικοι συμμετέχουν σε αυτό, θεωρώντας τον ρόλο τους πολύ σημαντικό για την παρακίνηση της μάθησης των παιδιών. Στις μέρες μας, η γειτονιά που άλλοτε έσφυζε από ζωή με το παιχνίδι και τις φωνές των παιδιών δεν υπάρχει πια. Τα πλήθος των ομαδικών παιχνιδιών με τα οποία τα παιδιά μάθαιναν μεταξύ τους να κερδίζουν και να χάνουν, έχουν σε μεγάλο βαθμό εγκαταλειφθεί και αντικατασταθεί από το ηλεκτρονικό παιχνίδι, η κατάχρηση του οποίου, συντελεί στο να περιορίζει σε μεγάλο βαθμό την κοινωνική, κινητική ανάπτυξη, γλωσσική, γνωστική ανάπτυξη του παιδιού, μέσω της απομόνωσης στην οποία το υποβάλλει.


Καθώς οι μέρες των διακοπών πλησιάζουν μαζί με την απαλλαγή από τις αυστηρές υποχρεώσεις ας εκμεταλλευτούμε το χρόνο προκειμένου να έρθουμε πιο κοντά στα παιδιά μας μαθαίνοντάς τα και γιατί όχι συμμετέχοντας μαζί τους σε παιχνίδια που παίζαμε εμείς και οι γονείς μας στην αυλή του σχολείου μας ή στη γειτονιά.



Ας θυμηθούμε μερικά από αυτά...

  • Το κουτσό: Παιζόταν από δύο και πάνω. Το πρώτο παιδί που άρχιζε, έριχνε μια στρογγυλή πέτρα στην άκρη του σχεδίου. Έπρεπε στηριγμένο στο ένα πόδι να σπρώξει με αυτό την πέτρα ώστε να βγει έξω από το σχέδιο στην αρχή. Στην συνεχεία έριχνε την πέτρα στο δεύτερο τετράγωνο και έμπαινε με το ένα πόδι στο σχέδιο και τετράγωνο-τετράγωνο έφτανε σε εκείνο που βρισκόταν η πέτρα.
  • Μουσικές καρέκλες: Οι καρέκλες ήταν σχηματισμένες σε κύκλο και ακουγόταν μουσική. Την ώρα που σταμάταγε τα παιδία έπρεπε να κάτσουν. Το παιδί που έμενε όρθιο έχανε.
  • Σκοινάκι: Παιζόταν από τρία άτομα, τα δύο άτομα κρατούσαν το σκοινί και το γυρνούσαν γύρω από το τρίτο παιδί. Έπρεπε να πηδάει το παιδί το σκοινάκι συνέχεια. Αν σταματούσε το παιδί ή πατούσε το σκοινί τότε άλλαζαν θέσεις. 
  • Αμπάριζα: Τα παιδιά είναι από οχτώ έως δεκατέσσερα. Χωρίζονται σε δυο ομάδες. Κάθε ομάδα έχει την μανά της. Γύρω από την αμπάριζα κάθε ομάδα χαράζει έναν κύκλο με περιφέρεια τρία ως τέσσερα μέτρα και εκεί φυλάσσονται τα σκλαβάκια. Αν η ομάδα καταφέρει να εισβάλει στην περιφέρεια της άλλης τότε νικάει.
  • Σπασμένο τηλέφωνο: Ο ένας ξεκινάει λέγοντας μια φράση στον επόμενο και έτσι το μήνυμα περνάει από στόμα σε στόμα και ο τελευταίος ανακοινώνει την φράση. 
  • Σακουλοδρομίες: Ήταν αγώνας τρεξίματος αλλά τα ποδιά ήταν μέσα σε σακουλές.
  • Παντομίμα: Κάποιος μιμούνταν και οι άλλοι έπρεπε να καταλάβουν τι ακριβώς παριστάνει.
  • Δεν περνάς κυρά Μαρία: Πιάνονται απ’ το χέρι και σχηματίζουν κύκλο, ενώ ένα κορίτσι απ’ τα μεγαλύτερα, η κυρά-Μαρία, στέκεται στη μέση. Αρχίζουν να γυρίζουν γύρω-γύρω και τραγουδούν, ενώ η κυρά-Μαρία προσπαθεί να περάσει ανάμεσά τους.
  • Πετάει πετάει ο γάιδαρος;: Τα παιδιά κάθονται όλα γύρω - γύρω και ένα από αυτά ρωτάει αν πετάει κάποιο ζώο ή πράγμα. Αν πετάει, τότε σηκώνουν τα χέρια, αν, όμως, δεν πετάει το ζώο ή το πράγμα που θα πει και σηκώσει κανένα από τα παιδιά το χέρι του, τότε χάνει. Τώρα αυτός που ρωτάει, για να τους ξεγελάσει, λέει γρήγορα ένα πουλί και μετά αμέσως ένα πράγμα, που να του μοιάζει στην εκφώνηση. Όσα ξεγελιούνται και σηκώνουν το χέρι τους,  χάνουν.
Εσείς ποια άλλα παιχνίδια θυμάστε;



Βιβλιογραφία
Αντωνιάδης, Α., (1994). Το παιχνίδι , Θεσσαλονίκη, university studio press
Δημητρίου. Λ., Χατζηνεοφύτου, (2009). Τα πρώτα έξι χρόνια της ζωής , 6η έκδοση, Αθήνα, Ελληνικά γράμματα.
Νικολακάκη, Μ., Σώφρονα, Ε., Κιαμίλη, Φ., (Χωρίς ημερομηνία έκδοσης). Αγωγή προσχολικής ηλικίας , Αθήνα, Ο.Ε.Δ.Β.
Σκουµπουρδή, Χ. & Καλαβάσης, Φ. (2007). Σχεδιασµός ένταξης του παιχνιδιού στη µαθηµατική εκπαίδευση για την προσχολική και πρώτη σχολική ηλικία. Στο Φ. Καλαβάσης & Α. Κοντάκος (επιµ) Θέµατα Εκπαιδευτικού Σχεδιασµού (σελ. 137-156). Ατραπός, Αθήνα.
Τριανταφυλλόπουλος, Γ., (2006). Μωρό και νήπιο : Πρακτικός οδηγός με ερωτήσεις και απαντήσεις, Αθήνα, Σαββάλας.
Fournier, M. (coord) (2004). A quoi sert le jeu? Dossier, Sciences Humaines, 152.
James, A. (2001). Παίζοντας και µαθαίνοντας. Στο Σ. Αυγητίδου (επιµ.) Το παιχνίδι. Σύγχρονες ερευνητικές και διδακτικές προσεγγίσεις (σελ. 55-111). ΤΥΠΩΘΗΤΩ Γιώργος Δάρδανος, Αθήνα.
Smith, P. (2001). Το παιχνίδι και οι χρήσεις του παιχνιδιού. Στο Σ. Αυγητίδου (επιµ.) Το παιχνίδι. Σύγχρονες ερευνητικές και διδακτικές προσεγγίσεις (σελ. 203-227). ΤΥΠΩΘΗΤΩ Γιώργος Δάρδανος, Αθήνα.
Gaskins, S. Haight, W. & Lancy, D.F. (2007). The cultural construction of play. In A. Göncü & S. Gaskins (Eds.) Play and development: Evolutionary, sociocultural and functional perspectives. Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum.

http://apothetirio.teiep.gr/xmlui/bitstream/handle/123456789/950/psa_2013014.pdf?sequence=1
https://repository.kallipos.gr/bitstream/11419/1280/3/02_chapter_1.pdf
http://users.sch.gr/kdimitrakakis/kdim/bia/epistimonika_keimena/perithoriopoiisi_paidioy.pdf


Έλενα Σάρλη
Κοινωνική Λειτουργός

19/7/17

Υποστήριξη Φροντιστών Ατόμων με Άνοια




Στο πλαίσιο των υπηρεσιών που παρέχονται από την Κοινωνική Υπηρεσία του Ταμείου μας, υλοποιήθηκε για πρώτη φορά το πρόγραμμα υποστήριξης φροντιστών ατόμων με άνοια από τις Κοινωνικές Λειτουργούς Έλενα Σάρλη και Ανθούλα Σωμαρίπα. Εξαιτίας της μεγάλης συμμετοχής, αποφασίστηκε η λειτουργία δύο ομάδων, με αριθμό συμμετεχόντων δώδεκα άτομα. Οι ομάδες απευθύνονταν σε εν ενεργεία και συνταξιούχους ασφαλισμένους, έχοντας ως στόχο την ευαισθητοποίηση και την ενημέρωσή τους για τη νόσο, παράλληλα με τη διαχείριση του φορτίου και των συναισθημάτων που επιφέρει η φροντίδα του ανοϊκού ασθενή. 

Πιο συγκεκριμένα η έναρξη της 1ης ομάδας έγινε τη Δευτέρα 06/02/2017 και ολοκληρώθηκε στις 03/04/2017, ενώ η 2η ξεκίνησε την Τρίτη 25/4/2017 και ολοκληρώθηκε στις 13/6/2017. Πραγματοποιήθηκαν συνολικά οκτώ συναντήσεις με 12 συμμετέχοντες σε κάθε ομάδα.Κάθε συνάντηση είχε διαφορετική θεματολογία, η οποία επιλέχθηκε κατά τη διάρκεια της πρώτης συνάντησης από τους ίδιους τους συμμετέχοντες ενώ στο κλείσιμο το πρόγραμμα αξιολογήθηκε θετικά ως προς το περιεχόμενο, την χρησιμότητα αλλά και την εμψύχωση που παρείχε. 

Η θεματολογία που συζητήθηκε και αναλύθηκε ήταν: 

  • Τα στάδια της άνοιας και οι επιπτώσεις στις καθημερινές δραστηριότητες
  • Διαταραχές συμπεριφοράς – Ψυχολογικά συμπτώματα της άνοιας - Η κατάθλιψη σε ασθενείς με άνοια 
  • Τα προβλήματα του φροντιστή (ιεράρχηση αναγκών, ύπαρξη ρεαλιστικών στόχων, προσανατολισμός στην αναζήτηση βοήθειας)
  • Η κατάθλιψη των φροντιστών ατόμων με άνοια και η διαχείριση των συναισθημάτων τους.
  • Συμβουλές - χειρισμοί φροντιστών σε καθημερινά θέματα - Μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις στην άνοια
  • Δίκτυα υποστήριξης – Δομές και υπηρεσίες – Νομικά και οικονομικά θέματα


Έλενα Σάρλη  - Ανθούλα Σωμαρίπα
Κοινωνικοί  Λειτουργοί